Τι είναι τα κρυπτονομίσματα

Όλα όσα πρέπει να ξέρετε για τα κρυπτονομίσματα και δεν θα βρείτε πουθενά αλλού...


Μετά απ' όλα όσα εκτέθηκαν στα προηγούμενα κεφάλαια, μπορούμε τώρα να ξαναδούμε από την αρχή τον ορισμό του κρυπτονομίσματος.

Αυτό το κείμενο είναι μέρος μιας συνολικότερης ανάλυσης για τα νομίσματα και τα κρυπτονομίσματα. Αν θέλετε να πάρετε το νήμα από την αρχή, πατήστε εδώ

Τι είναι το κρυπτονόμισμα

Το Κρυπτονόμισμα είναι μία (peer-to-peer) αποκεντρωμένη ηλεκτρονική μορφή χρήματος η οποία βασίζεται πάνω στις αρχές της κρυπτογραφίας για την διασφάλιση του δικτύου και την επαλήθευση των συναλλαγών (Βικιπαίδεια).

Η μόνη λέξη που είναι άγνωστη είναι το peer-to-peer. Τι σημαίνει; Κατά λέξη σημαίνει "συνομίληκος-προς-συνομίληκο" και σε ελεύθερη μετάφραση σημαίνει ισότιμος, ομότιμος. Δηλ. και οι δυο πλευρές σε μια σχέση είναι ίσες και καμία δεν υπερέχει της άλλης*.

Αποκρυπτογραφώντας τον παραπάνω ορισμό μπορούμε να πούμε, με απλά λόγια, ότι:

Κρυπτονόμισμα είναι ένα ψηφιακό νόμισμα (ηλεκτρονική μορφή χρήματος) που δεν ελέγχεται από καμία κεντρική αρχή (αποκεντρωμένο). Λέγεται κρυπτο-νόμισμα και όχι σκέτο ψηφιακό νόμισμα επειδή για λόγους ασφαλείας οι συναλλαγές του είναι κρυπτογραφημένες (βασίζεται στις αρχές της κρυπτογραφίας)

Η χρήση των αρχών της κρυπτογραφίας είναι αυτή που δεν επιτρέπει να το ελέγξει κανείς. Δεν το ελέγχουν, όχι μόνο οι αρχές αλλά ούτε αυτοί που το σχεδίασαν αλλά ούτε και αυτοί που το χρησιμοποιούν! (για την διασφάλιση του δικτύου και την επαλήθευση των συναλλαγών)

*Στη γλώσσα των υπολογιστών το peer-to-peer (p2p) είναι το αντίθετο του client-server (πελάτης-εξυπηρετητής). Όταν δυο (ή και περισσότεροι) υπολογιστές επικοινωνούν p2p όλα τα μέρη είναι ισότιμα μεταξύ τους, ενώ στην επικοινωνία client-server, ο πελάτης εξαρτάται από αυτόν που τον εξυπηρετεί (από μια κεντρική διαχείριση).

Ο πατέρας όλων

Ο πατέρας για όλα τα κρυπτονομίσματα είναι το Bitcoin. Tα bitcoins ήταν τα πρώτα κρυπτονομίσματα που δημιουργήθηκαν. Οι συναλλαγές τους δοκιμάστηκαν στη πράξη, αποδείχθηκαν λειτουργικές και ασφαλείς και έτσι αποτέλεσαν τον μπούσουλα για όλα τα υπόλοιπα.

Πρέπει να ξεχωρίσετε στο μυαλό σας το Bitcoin από τα bitcoins. Παρατηρήσατε ότι τα γράφουμε με διαφορετικά γράμματα;

Το κάνουμε επειδή το Bitcoin είναι το πρωτόκολλο* πάνω στο οποίο αναπτύχθηκαν τα bitcoins, τα ψηφιακά νομίσματα που μπορείτε να αγοράσετε, να πουλήσετε κ.λπ. Όλα τα άλλα κρυπτονομίσματα ακολουθούν το πρωτόκολλο, τους κανόνες που έθεσαν οι δημιουργοί του Bitcoin.

Αυτό έγινε επειδή οι δημιουργοί (οι προγραμματιστές) του Bitcoin έδωσαν στη δημοσιότητα τον κώδικα του προγράμματος. Μην ξεχνάτε ότι όλα συμβαίνουν μέσα στους υπολογιστές. Επομένως, για να γίνει κάτι κατανοητό από τους υπολογιστές πρέπει να φτιαχτεί ένας κώδικας, ένα πρόγραμμα.

Ακολουθώντας τις αρχές του ελεύθερου λογισμικού (δείτε εδώ: Ελεύθερο Λογισμικό) οι προγραμματιστές δημοσιοποίησαν τον κώδικα και επέτρεψαν στον καθένα να τον χρησιμοποιήσει όπως θέλει. Να τον αντιγράψει, να τον μετατρέψει, να τον διανείμει κ.λπ. σύμφωνα με τις ανάγκες του.

*Πρωτόκολλο είναι ο τρόπος, οι κανόνες βάσει των οποίων λειτουργεί κάτι. π.χ. Για να ορκιστεί μια νέα Κυβέρνηση, ακολουθείται μια ορισμένη διαδικασία. Δεν κάνει ο καθένας του κεφαλιού του. Υπάρχει συγκεκριμένο πρωτόκολλο.

Βασικά χαρακτηριστικά των κρυπτονομισμάτων

Εκτός από τα χαρακτηριστικά που αναφέρθηκαν παραπάνω (ψηφιακά νομίσματα, αποκεντρωμένα, ισότιμη σχέση κ.λπ.), υπάρχουν και μερικά ακόμα χαρακτηριστικά που δεν είναι τόσο πολύ γνωστά. Εννοείται ότι όλα τα κληρονομούν από τον πατέρα τους, το Bitcoin.

  • Ο καθένας μπορεί να συμμετάσχει στην έκδοση του νομίσματος
  • Φανταστείτε να ζητούσατε κάτι τέτοιο από την κα Κριστίν Λαγκάρντ! (πρόεδρο της Ευρωπαϊκής κεντρικής Τράπεζας)

  • Καθολική πρόσβαση (από όλους) και έλεγχος του βιβλίου συναλλαγών
  • Μπορείτε να κάνετε κάτι τέτοιο στη Τράπεζά σας; Εκεί που έχετε τα λεφτά σας;

  • Κανένας περιορισμός σε τόπο ή σε χρόνο για τη χρήση τους
  • Όποιος θέλει, όποτε θέλει, όπου κι αν βρίσκεται μπορεί να τα χρησιμοποιεί. Το μόνο που έχει να κάνει είναι να ανοίξει τον υπολογιστή του ή το κινητό του!

  • Ανώνυμη χρήση, χωρίς υποβολή προσωπικών δεδομένων
  • Όσο κινείστε εντός του κρυπτονομίσματος, μπορείτε να στείλετε ή να λάβετε νομίσματα ανώνυμα. Όταν χρειάζεται να εμπλέξετε το ισχύον χρηματοπιστωτικό σύστημα, π.χ. να δώσετε Ευρώ για να αγοράσετε κρυπτονόμισμα, πρέπει να υποβάλλετε όλα τα στοιχεία σας.

  • Σταθερό κόστος για τη μεταφορά ανεξαρτήτως ποσού
  • Είτε στείλετε ένα πολύ μικρό ποσό είτε ένα πολύ μεγάλο ποσό το κόστος σας για τη μεταφορά θα είναι το ίδιο, σχεδόν μηδαμινό

  • Ο καθένας μπορεί να προτείνει (ή να συμμετάσχει σε) αλλαγές
  • Κατά καιρούς υποβάλλονται από τους προγραμματιστές διάφορες αλλαγές, κυρίως λειτουργικές προσαρμογές, στις διαδικασίες του κρυπτονομίσματος. Οι προτάσεις μπαίνουν σε ψηφοφορία και αν τις δεχθεί η κοινότητα, ανάλογα εφαρμόζονται ή όχι.

  • Ο κώδικας (και όλες οι μετατροπές ή οι βελτιώσεις του) είναι διαθέσιμος σε όλους!
  • Πολλοί πολέμιοι των κρυπτονομισμάτων ασχολούνται τελευταία με αυτό. Ήδη το Facebook έχει ανακοινώσει το δικό του νόμισμα. Όλα τα κράτη που σκέφτονται να εκδόσουν ψηφιακό νόμισμα επίσης έχουν σαν αρχικό σχέδιο τον κώδικα του Bitcoin.

Ουδέν κακόν αμιγές καλού!

Ανεξάρτητα από τη γνώμη που έχει ο καθένας για ένα θέμα, αν είναι σώφρων θα πρέπει να ακούει και την αντίθετη άποψη. Στη περίπτωση των κρυπτονομισμάτων πολλοί έχουν εκφέρει τις απόψεις τους. Ειδικοί και μη. Γνώστες και άσχετοι. Αυτοί που θίγονται και αυτοί που ωφελούνται.

Παρακάτω, θα βρείτε έναν μικρό κατάλογο από τις κυριώτερες αντιρρήσεις και ενστάσεις που έχουν ακουσθεί κατά καιρούς για τα κρυπτονομίσματα. Τα σχόλια μας δεν έχουν στόχο να αποκρούσουν τις ενστάσεις, όσο να αντιπαραθέσουν λογικές σκέψεις.

  • Παρουσιάζουν έντονη μεταβλητότητα
  • Η μεγαλύτερη κατηγορία απ' όλες. Η τιμή των κρυπτονομισμάτων σε σχέση με τα συμβατικά νομίσματα (ευρώ, δολάριο κ.λπ.), πράγματι, δεν είναι σταθερή. Παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις και εξ αυτού είναι πιθανό να χάσετε χρήματα αν επενδύσετε άλογα* σε αυτά.

  • Δεν υπάρχει θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας
  • Σωστό. Δεν υπάρχουν θεσμικοί κανόνες. Όμως, χρειάζεται απαραίτητα μια αρχή να ελέγχει αντί για εμάς και να βάζει ή να προσαρμόζει τους κανόνες; Οι αποφάσεις στα κρυπτονομίσματα παίρνονται με τη συμμετοχή όλων. Αντέχετε να το κάνουμε όλοι μαζί; Να διευρυνθεί λίγο η Δημοκρατία μας;

  • Χρησιμοποιούνται σε παράνομες δραστηριότητες
  • Είναι αλήθεια ότι προσφέρουν ανωνυμία στις συναλλαγές αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να ανιχνευθεί ο χρήστης. Αν ξέρεις από υπολογιστές μπορείς πολύ καλά να το κάνεις! Εξ΄ άλλου και τα συμβατικά νομίσματα (ευρώ, δολάριο) χρησιμοποιούνται σε παράνομες δραστηριότητες. Πρέπει να τα απαγορεύσουμε;

  • Έχουν μειωμένη αξιοπιστία (αφού δεν εκδίδονται από μια κεντρική αρχή)
  • Όντως το "βασικό όπλο" ενός νομίσματος είναι η αξιοπιστία. Όμως, τα κρυπτονομίσματα είναι πολύ λίγο χρόνο στην αγορά. Η αξιοπιστία είναι κάτι που κερδίζεται μακροπρόθεσμα. Επίσης, μια κεντρική αρχή δεν προσδίδει, απαραίτητα, αξιοπιστία. Θυμάστε τι έγινε με τις τράπεζες στη κρίση του 2008;

  • Εχουν έλλειψη αποτίμησης
  • Εννοούν ότι δεν αξιολογούνται και δεν αποτιμώνται όπως π.χ. οι μετοχές ή τα ομόλογα. Είναι σωστό. Αλλά ποιος μπορεί να το κάνει; Δεν μετράς καινούρια πράγματα με παλιές μεθόδους. Το ίδιο πρόβλημα υπήρχε και το 1999 όταν απέναντι στην Coca-Cola και την IBM βρισκόταν η Amazon και η Google.

*Αν είστε μέλος στη Λέσχη Υπολογιστών υπάρχει τρόπος να επενδύσετε στο Bitcoin μειώνοντας σημαντικά τους κινδύνους από τη μεγάλη μεταβλητότητα. Πατήστε εδώ για να δείτε με ποιο τρόπο μπορεί να γίνει. Αν θέλετε, μπορείτε να επενδύσετε στο Bitcoin ακόμη και ...χωρίς λεφτά! Πατείστε "Προνόμια" και διαβάστε την αντίστοιχη πληροφορία

Η πιο μεγάλη συνεισφορά

Ακόμη κι αν αύριο το πρωϊ όλα τα κρυπτονομίσματα, ως δια μαγείας, πάψουν να υπάρχουν. Ακόμη και αν όλα είναι μια μεγάλη φούσκα που θα σκάσει και θα εξαφανιστεί. Ακόμη κι αν όλα είναι ψέμματα. Ακόμη.. Ακόμη... Το μεγαλύτερο κέρδος, για ολόκληρη την ανθρωπότητα, θα είναι η αλυσίδα των συναλλαγών!

Αυτός ο ευφυής τρόπος σύνδεσης των συναλλαγών, η ομαδοποίησή τους σε ένα άρθρο το οποίο συνδέεται με τα προηγούμενα άρθρα και η καταχώρηση σε ένα δημόσιο βιβλίο, προσβάσιμο σε όλους, είναι πολύ πιθανό να αλλάξει τον τρόπο που ζούμε, κινούμαστε και συναλλασόμαστε εδώ και εκατοντάδες χρόνια!

Χιλιάδες επιχειρήσεις, οργανισμοί και κράτη, σε παγκόσμιο επίπεδο, εξετάζουν με ποιο τρόπο θα μπορούσαν να αναδιατάξουν ή να επεκτείνουν τη λειτουργία τους με βάση αυτή τη φιλοσοφία καταχώρησης και επαλήθευσης των συναλλαγών.

Που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί; Παντού! Θαυμάστε: Αγορά ακινήτων, πληρωμές, υποθηκοφυλακεία, συμβόλαια, ηλεκτρονικές ψηφοφορίες, εκλογές, ενοικιάσεις, θαλάσιες μεταφορές, τραπεζικές συναλλαγές, πιστωτικές κάρτες, ιατρικούς φακέλους, ασφάλειες, νομικές υπηρεσίες... Παντού!

Για να καταλάβετε το εύρος της χρήσης, σκεφτείτε οποιαδήποτε δουλειά περιλαμβάνει μεσάζοντες. Κάποιον ή κάποιους δηλ. που μπαίνουν ενδιάμεσα και διεκπεραιώνουν, καταγράφουν, επιβεβαιώνουν μια διαδικασία ή μια συναλλαγή. Με τη φιλοσοφία της αλυσίδας συναλλαγών, όλοι αυτοί ΔΕΝ χρειάζονται!

Ένα μικρό παράδειγμα

Ας υποθέσουμε ότι πουλάτε το σπίτι σας. Σήμερα χρειάζεται να περάσετε από μεσίτη, δικηγόρο, συμβολαιογράφο, εφορία, λογιστή, υποθηκοφύλακα και μια τράπεζα. Όλα αυτά ως πωλητής. Άλλες, αντίσtοιχες ενέργειες, πρέπει να κάνει και ο αγοραστής.

Δεν θα ήταν πολύ πιο απλό να κάνετε μια καταχώρηση σε ένα δημόσιο βιβλίο, προσβάσιμο από όλους, ότι πουλήσατε το σπίτι σας στον αγοραστή έναντι τόσων χιλιάδων Ευρώ, να το επιβεβαιώσουν ηλεκτρονικά* 5-10 χιλιάδες άνθρωποι και να τελειώνετε;

*Η ηλεκτρονική επιβεβαίωση, για παράδειγμα, μπορεί να δίνεται όταν ελεγχθούν τα εξής:

1. Αυτός που έκανε την καταχώρηση είναι ο ίδιος με αυτόν που του ανήκει το σπίτι;

2. Μεταφέρθηκαν τα χρήματα από τον αγοραστή στον πωλητή;

3. Πληρώθηκαν τα έξοδα και οι φόροι;

4. ....................................................... (συμπληρώστε ότι άλλο θεωρείτε απαραίτητο)

5. ....................................................... (συμπληρώστε ότι άλλο θεωρείτε απαραίτητο)

Είναι τα κρυπτονομίσματα η λύση σε όλα;

Όχι! Η ζωή μας είναι πολύ πολύπλοκη και θα χρειαστεί να διανύσουμε πολύ δρόμο ακόμη μέχρι να την απλοποιήσουμε, με τη βοήθεια των υπολογιστών. Σήμερα, όπως τίποτα δεν είναι οριστικό και αμετάκλητο, έτσι και τίποτα δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι είναι η λύση.

Τα κρυπτονομίσματα απλώς "ξύνουν" την επιφάνεια. Η αλυσίδα συναλλαγών φτιάχτηκε από μερικούς ρομαντικούς. Θελήσανε να φτιάξουν ένα σύστημα συναλλαγών, χωρίς μεσάζοντες και αφεντικά. Κατάφεραν να φτιάξουν κάτι τόσο παράλογα όμορφο που μας επιτρέπει να ονειρευόμαστε...

Τα μαθηματικά, όμως, που υπάρχουν πίσω από την τεχνολογία δεν καταλαβαίνουν από όνειρα. Η καθημερινότητα, επίσης δεν καταλαβαίνει από όνειρα.

Τα συστήματα των πιστωτικών καρτών εκτελούν κατά μέσο όρο 2.000 συναλλαγές το δευτερόλεπτο και σε ημέρες έντονης κίνησης (γιορτές, εκπτώσεις) μπορεί να φτάσουν τις 20-30.000 συναλλαγές το δευτερόλεπτο. Αυτά τα νούμερα είναι άπιαστα για το Bitcoin. Για πολλούς και διάφορους τεχνικούς λόγους.

Όσοι ασχολούνται με τους υπολογιστές και την τεχνολογία ξέρουν πολύ καλά ότι προχωράμε σε επίπεδα. Όπως το μικρό παιδί ανεβαίνει τα σκαλοπάτια. Κάθε φορά και ένα. Κάθε φορά και ένα.

Τα κρυπτονομίσματα είναι η αρχή. Δεν είναι το τέλος. Αν ο στόχος μας είναι να φτιάξουμε ένα πύραυλο για να πάμε στο φεγγάρι, τότε το Bitcoin είναι η ανάφλεξη στη διαδικασία εκτόξευσης.

Προηγούμενο κεφάλαιο: Πώς λειτουργεί το Bitcoin - Επόμενο κεφάλαιο: Συχνές ερωτήσεις