Πορτοφόλια για κρυπτονομίσματα

Απ' όλα έχει ο μπαξές. Πορτοφόλια για αρχάριους και προχωρημένους. Φτωχαδάκια και λεφτάδες. Διαλέχτε!

Φρίντα Κάλο, 1940, Αυτοπροσωπογραφία με κολιέ από αγκάθια (Λεπτομέρεια)


Η εμφάνιση του Bitcoin έδωσε την ευκαιρία σε έναν ολόκληρο κόσμο, άγνωστο μέχρι εκείνη τη στιγμή, να αναπτυχθεί και να ξεδιπλώσει όλες τις πτυχές του. Ο σκοπός, βέβαια, ο τελικός στόχος ήταν το κέρδος. Να εκμεταλλευτούν την καινοτομία και να κερδίσουν χρήματα. Αλλά και πότε δεν ήταν;

Για να είμαστε πάντως δίκαιοι, αυτός ο κόσμος έπρεπε να αναπτυχθεί για να μπορέσει ο μέσος άνθρωπος να συμμετάσχει στην καινοτομία. Ήταν αδήριτη ανάγκη. Είναι δύσκολο, ακόμη και σήμερα μετά από τόσα χρόνια, ο καθένας να κατανοήσει την τεχνολογική αλλαγή που έφεραν τα κρυπτονομίσματα.

Πόσω μάλλον να την διαχειριστεί!

Τι είναι το πορτοφόλι για κρυπτονομίσματα

Το πορτοφόλι είναι το μέρος στο οποίο αποθηκεύονται τα ψηφιακά σας νομίσματα (π.χ. bitcoins). Τεχνικά μιλώντας, το πορτοφόλι είναι ένα πρόγραμμα το οποίο απεικονίζει, με τρόπο κατανοητό από τον άνθρωπο, τις συναλλαγές του βιβλίου συναλλαγών που αναφέρονται στο δημόσιο κλειδί σας.

Το πορτοφόλι λειτουργεί ως εξής: Έχει αποθηκευμένα δυο κλειδιά. Ένα ιδιωτικό και ένα δημόσιο. Με αυτά τα δυο κλειδιά, τα οποία βρίσκονται σε πλήρη αντιστοιχία μεταξύ τους, λαμβάνετε και στέλνετε νομίσματα, παρακολουθείτε το υπόλοιπό σας και πραγματοποιείτε διάφορες άλλες λειτουργίες.

- Το δημόσιο κλειδί είναι ο τρόπος με τον οποίο είστε γνωστοί στο δίκτυο. Όταν κάποιος θέλει να σας στείλει π.χ. bitcoins χρησιμοποιεί αυτό το κλειδί για να δείξει τον νέο κάτοχο των νομισμάτων. Για να προστεθούν τα bitcoins στο πορτοφόλι σας πρέπει το ιδιωτικό σας κλειδί να ταιριάζει απόλυτα με το δημόσιο.

- Το ιδιωτικό κλειδί χρησιμοποιείται για να υπογράφετε τις συναλλαγές σας (όταν εσείς στέλνετε π.χ. bitcoins σε κάποιον άλλο) και δεν πρέπει ποτέ και για κανένα λόγο να το αποκαλύψετε σε κανέναν. Αν το κάνετε, τότε όποιος το μάθει θα μπορεί να μεταφέρει όλο το περιεχόμενο του πορτοφολιού σας.

Τύποι πορτοφολιών

Υπάρχουν αρκετοί, διαφορετικοί, τύποι πορτοφολιών. Στην ουσία χωρίζονται σε τρείς κατηγορίες. Πορτοφόλια-προγράμματα, πορτοφόλια-υλικού και πορτοφόλια-σε χαρτί. Ένας άλλος διαχωρισμός είναι σε καυτά και κρύα. (Η κατηγορία με τα προγράμματα ανήκει στα καυτά και οι άλλες δυο κατηγορίες είναι τα κρύα)

Πορτοφόλια-προγράμματα: Τα πορτοφόλια-προγράμματα μπορεί να είναι στον υπολογιστή σας, στο διαδίκτυο ή στο κινητό σας.

  • Στον υπολογιστή σας
  • Το πορτοφόλι εγκαθίσταται στον σταθερό ή τον φορητό υπολογιστή σας και είναι προσβάσιμο μόνο από εκεί. Θεωρούνται από τα πιο ασφαλή πορτοφόλια. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος που μπορεί να αντιμετωπίσετε είναι είτε η κλοπή (ή η παραβίαση) του υπολογιστή είτε η προσβολή του από κάποιον ιό.

  • Στο διαδίκτυο
  • Το πορτοφόλι βρίσκεται στο σύννεφο και είναι προσβάσιμο από κάθε συσκευή σας. Παρά την ευκολία στην πρόσβαση, το πρόβλημα είναι ότι το ιδιωτικό κλειδί σας είναι στο διαδίκτυο και η ασφάλειά του ελέγχεται από κάποιον τρίτο. (Έτσι λειτουργεί η Θεματοφυλακή στα Χρηματιστήρια Κρυπτονομισμάτων)

  • Στο κινητό σας
  • Το πορτοφόλι είναι σαν μια ακόμη εφαρμογή του κινητού σας. Είναι πολύ χρήσιμο γιατί μπορεί να χρησιμοποιηθεί παντού, ειδικά σε αγορές, μαγαζιά κ.λπ. Λόγω, όμως, της φύσης των κινητών (περιορισμένος χώρος), η εφαρμογή είναι πολύ πιο "ελαφριά" και πιο απλή από την αντίστοιχη για υπολογιστές.

    Πορτοφόλια-υλικού

    Αυτά τα πορτοφόλια βρίσκονται σε συσκευές USB. Είναι από τη φύση τους ασφαλή αφού δεν έχουν καμία επαφή με καμία συσκευή. Όταν θέλετε να τα χρησιμοποιήσετε (ή να τα ενημερώσετε), απλώς τα συνδέετε σε μια συσκευή συνδεδεμένη στο διαδίκτυο. Η αποστολή νομισμάτων είναι, επίσης, πολύ απλή.

    Εισάγετε τον προσωπικό σας κωδικό, γράφετε το ποσό και επιβεβαιώνετε την αποστολή. Αποσυνδέετε τη συσκευή από τον υπολογιστή και τα νομίσματά σας είναι και πάλι απολύτως ασφαλή. Το μόνο μειονέκτημά τους είναι ότι δεν είναι σχεδιασμένα για όλους τους τύπους των κρυπτονομισμάτων.

    Πορτοφόλια-σε χαρτί: Ακούγεται λίγο παράξενο αλλά αν έχετε πολλά νομίσματα, θα το βρείτε πολύ ελκυστικό.

    Η ιδέα είναι απλή. Υπάρχει η δυνατότητα να έχετε (ακόμη και στο διαδίκτυο) ένα πορτοφόλι το οποίο έχει τα πάντα εκτός από το βασικότερο όλων: Το ιδιωτικό σας κλειδί. Επομένως αυτό το πορτοφόλι, δέχεται χρήματα, δείχνει το υπόλοιπο κ.λπ. κ.λπ. αλλά... Δεν μπορεί να στείλει τίποτα!

    Το ιδιωτικό σας κλειδί το έχετε τυπώσει σε χαρτί, σε κώδικα γρήγορης ανάγνωσης (QR Code). Κάθε φορά που θέλετε να ενεργοποιήσετε το πορτοφόλι, διαβάζετε το ιδιωτικό κλειδί από το χαρτί, το εισάγετε και ...όλα καλά! Μόλις τελειώσετε, το διαγράφετε από το πορτοφόλι και... όλα καλύτερα. Και ασφαλή!

    Τα κλειδιά (Δημόσιο & Ιδιωτικό κλειδί)

    Όλα τα πορτοφόλια, όταν τα εγκαταστήσετε, θα δημιουργήσουν για λογαριασμό σας, ένα δημόσιο και ένα ιδιωτικό κλειδί. Αυτά τα δύο κλειδιά είναι στην ουσία το πορτοφόλι σας. Το πιο σημαντικό βέβαια είναι το ιδιωτικό σας κλειδί.

    Για να είναι στα μέτρα σας και κατανοητό, το ιδιωτικό κλειδί σάς παρουσιάζεται ως μια συλλογή από 12 τυχαίες αγγλικές λέξεις. Όποιος γνωρίζει αυτές τις 12 λέξεις, βαλμένες με απόλυτη σειρά, έχει τον πλήρη έλεγχο στο πορτοφόλι και κατ' επέκταση και στο περιεχόμενό του (τα νομίσματα).

    Για αυτό το λόγο, διαβάστε πολύ προσεκτικά:

  • Γράψτε αυτές τις 12 λέξεις, ακριβώς με τη σειρά που σας παρουσιάζονται και χωρίς κανένα ορθογραφικό λάθος, σε ένα ΧΑΡΤΙ
  • Ελέγξτε, όσες φορές χρειαστεί ότι: οι λέξεις, η ορθογραφία τους και η σειρά που τις γράψατε είναι ακριβώς ίδια με τη σειρά και την ορθογραφία που εμφανίζεται από το πρόγραμμα στην οθόνη σας. Γράψτε δίπλα σε κάθε λέξη το νούμερο της σειράς και μην χρησιμοποιείτε κεφαλαία.
  • Κρατήστε το ιδιωτικό σας κλειδί (τις 12 λέξεις) μακριά από οτιδήποτε ηλεκτρονικό.
  • Μην κάνετε ηλεκτρονικό αντίγραφο (π.χ. φωτοτυπία) του χαρτιού. Μην τις φωτογραφίσετε για να τις θυμάστε. Μην τις τυπώσετε σε οποιονδήποτε εκτυπωτή (φυσικό ή ψηφιακό). Μην τις αποθηκεύσετε σε αρχείο ή σε (ηλεκτρονικές) σημειώσεις. Μην τις στείλετε με email και μην τις αποθηκεύσετε στο σύννεφο

  • Αν θέλετε αντίγραφο ασφαλείας, ξαναγράψτε τις λέξεις σε ένα ΑΛΛΟ ΧΑΡΤΙ
  • Ασφαλίστε το χαρτί (και το αντίγραφο ασφαλείας)
  • Όπως καταλαβαίνετε, η ασφάλεια εξαρτάται αποκλειστικά και μόνο από εσάς. Από το πόσο καλά έχετε ασφαλίσει το ιδιωτικό σας κλειδί. Αν κάποιος το μάθει ή αποκτήσει πρόσβαση ή σας κλέψει το ιδιωτικό σας κλειδί, θα τα χάσετε όλα. Το ίδιο θα συμβεί και αν το ξεχάσετε και κλειδωθείτε απ' έξω!

    Πλεονεκτήματα - Μειονεκτήματα

    Τα πλεονεκτήματα για κάθε πορτοφόλι είναι προφανή. Από την άλλη κανένα από τα πορτοφόλια δεν προσφέρει απόλυτη ασφάλεια. Δείτε:

    - Η κλοπή. Ισχύει για όλα τα πορτοφόλια. Μπορεί να σας κλεψουν τον υπολογιστή, το κινητό, το στικάκι, το χαρτί...

    - Δυσλειτουργία συσκευής (πορτοφόλια-υλικού). Αν το USB για κάποιο λόγο δεν λειτουργεί ή χαλάσει θα χάσετε όλα σας τα νομίσματα.

    - Φωτιά, νερό, ευπάθειες του υλικού. Τα πορτοφόλια σε χαρτί έχουν όλα αυτά τα προβλήματα λόγω του υλικού τους.

    Βασικοί κανόνες ασφάλειας

    Μην τρελαίνεστε. Τα πορτοφόλια είναι ασφαλή από μόνα τους. Κάθε κίνδυνος που αναφέραμε είναι υπαρκτός αλλά δεν σημαίνει ότι θα σας συμβεί οπωσδήποτε. Υπάρχει η πιθανότητα να συμβεί. Μπορείτε να μειώσετε ακόμη περισσότερο τις πιθανότητες, ακολουθώντας τις παρακάτω οδηγίες.

    Αντίγραφα ασφαλείας. Παίρνετε τακτικά αντίγραφα ασφαλείας, όχι μόνο για το πορτοφόλι σας, για όλα σας τα δεδομένα. Σε περίπτωση βλάβης (είναι πολύ πιο πιθανό να συμβεί από την κλοπή) του υπολογιστή, του κινητού κ.λπ. θα είστε καλυμμένοι.

    Antivirus*. Χρησιμοποιείτε ένα καλό antivirus. Όχι δωρεάν, όχι προσφορά με τον υπολογιστή. Για να "πέσει η πόλη" χρειάζεται προδότης. Ασφαλίστε τον υπολογιστή σας από οποιαδήποτε παραβίαση από κακόβουλο λογισμικό.

    Μοιράστε τον κίνδυνο. Αν μπορείτε (τα πορτοφόλια υλικού κοστίζουν) μοιράστε τα νομίσματα. Ένα μικρό ποσό διαθέσιμο για καθημερινή χρήση και τα υπόλοιπα σε ένα "κρυο" πορτοφόλι (υλικού ή χαρτιού).

    Ενημερώσεις**. Ενημερώνετε τακτικά τα προγράμματα, το antivirus και το λειτουργικό σύστημα του υπολογιστή σας. Εννοείται ότι το λογισμικό του πορτοφολιού σας πρέπει να είναι πάντα στην τελευταία έκδοση.

    Συνθηματικά***. Χρησιμοποιείτε όσο το δυνατόν πιο δύσκολα συνθηματικά. Πολλά πορτοφόλια προσφέρουν ως επιπλέον ασφάλεια ένα pin ή/και διπλή πιστοποίηση (2FA) ή ακόμη και πολλαπλές υπογραφές. (Για να στείλετε χρήματα χρειάζεται να "υπογράψουν" 2 άτομα. Εσείς και κάποιος άλλος)

    *Μπορείτε να αγοράσετε μέσω της Λέσχης ένα αξιόπιστο και επιβεβαιωμένα ασφαλές antivirus. Πατήστε εδώ για λεπτομέρειες.

    **Ο Άγγελος μπορεί να σας βοηθήσει να έχετε τον υπολογιστή και τα προγράμματά σας ενημερώμενα. Δείτε εδώ: Τι είναι ο Άγγελος

    ***Έχουμε φτιάξει ειδικά άρθρα για τα συνθηματικά. Πατήστε εδώ για να μάθετε πώς μπορείτε να κάνετε ασφαλέστερο το συνθηματικό σας ή εδώ για να δείτε το πόσο δυνατό είναι.

    Επιπλέον πληροφορίες

    Αν ψάξετε στο διαδίκτυο (και πρέπει να το κάνετε) θα δείτε ότι υπάρχουν πολλά, πάρα πολλά γραμμένα για τα πορτοφόλια. Παραθέτουμε εδώ μερικές επιπλέον πληροφορίες για να έχετε έναν οδηγό και να καταλαβαίνετε τι λένε κάθε φορά.

    Πολυσυλλεκτικό πορτοφόλι. Αν και το bitcoin είναι το πιο γνωστό κρυπτονόμισμα, εν τούτοις υπάρχουν και πολλα άλλα γνωστά, λιγότερα γνωστά ή και εντελώς άγνωστα κρυπτονομίσματα. Στην "πιάτσα" αναφέρονται όλα μαζί με το όνομα "εναλλακτικά νομίσματα" (του bitcoin).

    Αν ενδιαφέρεστε να επενδύσετε, τώρα ή αργότερα, και σε εναλλακτικά νομίσματα θα πρέπει να εξετάσετε αν το πορτοφόλι που δείχνει να κερδίζει την προτίμησή σας, τα υποστηρίζει.

    Ανώνυμο πορτοφόλι. Αυτό το εξωτικό πουλί δεν υπάρχει! Μπορεί οι συναλλαγές σας να γίνονται με ψευδώνυμο (δημόσιο κλειδί) και να μην είναι απαραίτητα τα προσωπικά σας στοιχεία αλλά, η διεύθυνση του πορτοφολιού σας και πολλά άλλα "κομπιουτερίστικα" στοιχεία είναι εμφανή και ανιχνεύσιμα.

    Κόστος συναλλαγών. Κάθε πορτοφόλι θα σας προτείνει μια μικρή προμήθεια (κόστος) όταν θέλετε να στείλετε χρήματα. Αυτό λέγεται κόστος μεταφοράς και δίνει μεγάλο ενδιαφέρον στους ανθρακωρύχους (αυτοί το καρπώνονται) να συμπεριλάβουν τη συναλλαγή σας στο καινούριο τους άρθρο.

    Θεωρητικά όλες οι συναλλαγές είναι δωρεάν αλλά, αν δεν "ταίσετε" λιγάκι το σύστημα (μιλάμε για μερικά satoshis, περίπου 0,90 ευρώ, ανεξάρτητα από το ύψος του ποσού που στέλνετε) μπορεί η συναλλαγή σας να βολοδέρνει για μέρες μέχρι να περιληφθεί (μέσω ενός άρθρου) στο βιβλίο συναλλαγών.

    Κέρδος πορτοφολιών. Σχεδόν τα περισσότερα πορτοφόλια-προγράμματα σας δίνονται δωρεάν. Το κέρδος του προγραμματιστή ή της εταιρίας που φτιάχνει το πορτοφόλι είναι αυτό που λέμε "συναλλαγματική διαφορά", όταν μετατρέπετε δηλ. ευρώ σε bitcoin ή όταν ανταλάσσετε κρυπτονομίσματα.

    Για προχωρημένους

    Τα περισσότερα πορτοφόλια είναι για αρχάριους. Τι θα πεί αυτό; Θα πει ότι δεν είναι απ' ευθείας συνδεδεμένα στο δίκτυο του Bitcoin αλλά σε άλλους κεντρικούς υπολογιστές (και αυτοί σε άλλους) οι οποίοι είναι κόμβοι στο δίκτυο. Ο λόγος;

    Πρώτο και κύριο ότι δεν έχουν όλοι τις τεχνολογικές ικανότητες να δημιουργήσουν συναλλαγές στο δίκτυο και δεύτερος λόγος ότι το δίκτυο του Bitcoin είναι σχετικά βαρύ (περίπου 65GB, αυτή τη στιγμή, 2020) και θέλει αρκετή ισχύ, και γνώσεις, για να το διαχειριστείς.

    Αυτό δεν δημαίνει ότι αν θέλετε και έχετε τις γνώσεις δεν μπορείτε να το κάνετε. Υπάρχουν πορτοφόλια για προχωρημένους και μάλιστα σε διάφορα στάδια. Από τα επίπεδα ασφάλειας που προσφέρουν μέχρι τη συμμετοχή στο δίκτυο, ακόμη και ως ανθρακωρύχος.

    Επίσης, υπάρχουν πορτοφόλια ανοικτού (ελεύθερου) κώδικα, στα οποία μπορείτε "ιδίοις όμμασιν" να δείτε και να επιβεβαιώσετε τον κώδικα και πορτοφόλια τα οποία έχουν φτιαχτεί από επαγγελματίες, οι οποίοι δεν μοιράζονται τον κώδικα και θα πρέπει να εμπιστευτείτε τον κατασκευστή (ότι είναι τίμιος).

    Όλα τα παραπάνω αποκτούν ιδιαίτερη σημασία όταν έρχεται η ώρα να αναβαθμίσετε το πορτοφόλι-πρόγραμμα που έχετε. Πρέπει να είστε σίγουροι ότι οι αναβαθμίσεις προέρχονται από "ασφαλή" πηγή, ότι είναι "καθαρές" από κακόβουλο λογισμικό και ότι κάθε βελτίωση είναι για καλό.

    Διευθύνσεις πορτοφολιών

    Αν θέλετε, ενδεικτικά, να έχετε μια εικόνα από τα πορτοφόλια που υπάρχουν στο διαδίκτυο, πατήστε πάνω στις παρακάτω λέξεις.